donderdag 19 maart 2026

Wanneer zielen elkaar herinneren.

 

                        Het herkennen van jezelf in het hart van de ander.
       Geschilderd door Mieke van Ameijde in 2004, Acryl op papier.


In dit schilderij lijkt de wereld teruggebracht tot twee figuren die niet zozeer lichamen zijn, maar gestolde bewegingen van ziel tot ziel. Ze staan tegenover elkaar als wezens die elkaar al langer kennen dan één leven kan bevatten, alsof hun vormen slecht tijdelijke omhulsels zijn van een ontmoeting die zich door de tijd heen blijft herhalen. De vrouw rijkt haar hart aan, niet als offer en niet als een gebaar van verlies, maar als een stille erkenning van wie zij is en wat zij draagt. Het hart dat zij vasthoudt lijkt niet uit organisch materiaal te bestaan, maar uit licht, herinnering en kwetsbaarheid, een spirituele kern die niet alleen klopt, maar ook resoneert.

De ander ontvangt het met een behoedzaamheid die doet vermoeden dat liefde nooit een bezit is. Zijn of haar gestalte lijkt androgyn, alsof het schilderij wil zeggen dat liefde zich niet laat begrenzen door rolpatronen, lichamen of tijd. Misschien was deze geliefde ooit een vrouw, misschien ooit een man, misschien wel iets daartussenin; maar hier, in dit moment, is dat allemaal niet van belang. Liefde als energie, als kracht die niet claimt, maar uitnodigt. Een ontmoeting waarin identiteit vloeibaar wordt, niet omdat die verdwijnt, maar omdat ze zich durft te openen. Wat telt is de beweging tussen hen, de stille stroom van geven en ontvangen die hen verbindt voorbij de grenzen ven één leven.

De achtergrond, zacht en tijdloos, lijkt te ademen in groenen en witten, alsof de wereld even ophoudt te bestaan, wanneer liefde zich in haar getranscendeerde versie aan ons toont. Het is een ruimte zonder verleden of toekomst, een plek waar alleen de uitwisseling zelf betekenis heeft. Een ruimte die toegang geeft aan ons universele verlangen: dat liefde ons optilt uit de tijdelijkheid en ons even laat rusten in iets dat groter is dan wijzelf. En zo wordt dit schilderij een meditatie op nabijheid: het toont hoe een hart pas bestaat wanneer het wordt gedeeld, en hoe twee zielen elkaar soms herkennen in een toevallige vorm die toch een verbondenheid draagt die niet uit behoefte komt, maar uit iets dat ouder is dan verlangen, een dieper weten. Alsof deze twee wezens elkaar niet vinden, maar terugkeren naar een overlappend bewustzijn dat hen voorafgaat. En terwijl hun handen elkaar bijna raken, lijkt het alsof één stille waarheid tussen hen oplicht: dat liefde soms niet anders is dan het herkennen van jezelf in het hart dat je aan de ander geeft. Het hart dat zich verlicht in het eenvoudige wonder dat iemand het wil dragen zonder het ooit te bezitten. En in die beweging herkent de ander een spirituele energie die als een stille stroom tussen hen blijft bewegen, zelfs wanneer woorden tekortschieten. Soms lijkt het alsof de ruimte tussen hen meer vertelt dan hun gebaren ooit kunnen uitdrukken. In die kleine afstand, dat ademloze niemandsland, ontstaat een soort heilige stilte waarin alles dat onuitgesproken blijft toch wordt verstaan. Het is de plek waar verlangen niet duwt, maar geduldig wacht; waar nabijheid niet wordt gezocht, maar als vanzelf oplicht.

Misschien is dat wel de ware kracht van dit moment: dat het niet probeert te overtuigen, niet probeert te bezitten, maar eenvoudigweg zonder iets te willen bestaat. Een ontmoeting die zichzelf draagt, zonder haast, zonder angst, zonder de drang om iets anders te worden dan wat ze al is. Hier, in deze zachte uitwisseling, lijkt liefde niet langer een gevoel, maar een staat van zijn, een licht dat zich niet opdringt, maar toch alles verheldert wat het raakt. Dit schilderij is een stille getuige van wat liefde kan zijn wanneer ze niets hoeft, alleen een ademtocht van licht, gedragen door eenvoud.


J.J.v.Verre.

zaterdag 14 maart 2026

Vrede in blauwe stilte.

 

Schilderij getiteld: Vrede in blauwe stilte, Mieke van Ameijde, Acryl op linnen, 60x80 cm.

Ik probeer met dit essay een prozaïsch verslag te maken van een schilderij waar ik een speciaal gevoel bij heb. Mieke heeft dit in 2001 intuïtief geschilderd. 


Het blauwwitte doek dat ons Mieke heeft geschilderd ademt een stille, bijna meditatieve spanning, alsof twee werelden elkaar raken zonder elkaar werkelijk te verstoren. In de zachte wisselwerking tussen blauw en wit ontstaat een ruimte die niet zozeer een plek is, maar een gemoedstoestand. De vogel, met zijn gespreide vleugels en zijn vloeiende, bijna muzikale lijnen, lijkt niet te vliegen maar te ontstaan, als een gedachte die zich losmaakt uit de diepte van een innerlijk landschap. Het humane gelaat, met gesloten ogen en een contour die nauwelijks meer is dan een suggestie, vormt het ankerpunt van deze wereld. Het is een gezicht dat niet kijkt, maar voelt en de expressie van dit voelen is heel sterk. Het voelende gelaat observeert niet, maar laat toe. De sereniteit van de gesloten ogen contrasteert met de beweging van de vogel, waardoor een subtiel spel ontstaat tussen rust en dynamiek, tussen het innerlijke en het uiterlijke, tussen droom en ontwaken.
In de vogelvorm zit iets dat doet denken aan een hoofdje, klein en rond, bijna verscholen in de beweging van de vleugel. Het is alsof deze vogel niet alleen een dierlijke gestalte heeft, maar ook een subtiel menselijk of spiritueel aspect met zich meedraagt. Wanneer je dat kleine hoofdje eenmaal ziet, verandert de betekenis van het schilderij. De vogel wordt dan niet alleen een symbool van vrijheid of beweging, maar ook drager van bewustzijn. Het is alsof er een tweede aanwezigheid in het werk zit, een stille passagier die meevliegt, meekijkt of misschien zelfs de innerlijke stem van de figuur met de gesloten ogen vertegenwoordigt. Het kan ook suggereren dat de vogel niet losstaat van de mensfiguur, maar een deel van haar is. Een soort innerlijk wezen, een gedachte, een liefdevolle herinnering of een beschermende kracht. Dat verborgen, kleine hoofdje maakt de vogel minder abstract en meer figuratief, alsof het een eigen identiteit heeft binnen het schilderij.
Een vrouwelijk gezicht verschijnt uit de zee van blauw, als een droom. De keuze van een beperkt palet versterkt dit effect. Blauw, in al zijn schakeringen, draagt een eeuwenoude symboliek van verdriet of melancholie, diepte, innerlijke stilte, oneindigheid, rust en spiritualiteit. Het is de kleur van de lucht, van water dat gedachten weerspiegelt, van afstand en verlangen. Wit brengt licht binnen, maar geen fel licht; eerder het soort licht dat door een dun gordijn valt, wat je als getemperd licht zou kunnen benoemen, zacht en vergevingsgezind. Samen creëren ze een sfeer waarin de grens tussen vorm en gevoel vervaagt. De penseelstreken zijn zichtbaar, soms haast impulsief, alsof Mieke niet schildert om te definiëren maar om te laten ontstaan, niet om te beheersen, maar om te bevrijden. Haar werk lijkt zeker niet te streven naar perfectie, maar naar echtheid, naar een moment waarin iets essentieels zich toont zonder zich volledig prijs te geven. Het doek voelt daardoor niet bedacht, maar intuïtief geboren, als een moment waarin iets innerlijks wordt losgelaten in de buitenwereld.
De relatie tussen de vogel en het gezicht is misschien wel het meest intrigerende element. Ze lijken niet los van elkaar te bestaan. De vogel zou een herinnering kunnen zijn, een verlangen, een gedachte die vleugels krijgt. Even goed kan hij een symbool zijn van vrijheid die nog niet is bereikt, of juist van vrijheid die van binnenuit groeit. Het kleine gezichtje in de vogel, roept de suggestie van een innerlijke dialoog op. Misschien is de vogel een herinnering die nog een stem zoekt, of een beschermende kracht die zich voorzichtig toont. Mogelijk is het een deel van de mensfiguur dat zich losmaakt, een gedachte die vleugels krijgt, een verlangen dat vorm aanneemt. Maar het schilderij dwingt geen interpretatie af, nee het nodigt uit tot kijken en opnieuw kijken, tot het toelaten van wat zich aandient zonder het meteen te willen begrijpen. Het vraagt om resonantie.
Het gezicht, zo stil en gesloten, lijkt dit alles te dragen zonder het te benoemen. Het is een stilte die niet leeg is, maar vol van ingehouden emoties. Een stilte waarin iets broeit, iets dat zich nog niet met taal heeft kunnen verbinden. De vogel fungeert dan misschien als eerste klank van die taal, een ingehouden beweging die zijn stilte niet verbreekt maar verdiept.
Ook de eenvoudige signatuur "Mieke ", geeft het geheel een persoonlijke, bijna intieme lading. Het voelt alsof de schilderes zich niet verschuilt achter een kunstzinnig masker, maar vanuit een oprechte innerlijke beweging heeft gewerkt. Het geheel krijgt daardoor de kwaliteit van een intuïtief verhaal, dat niet geheel verteld hoeft te worden om betekenisvol te zijn.
In de combinatie van stilte en beweging, van het gesloten gezicht en de vogel met zijn verborgen hoofdje, ontstaat een beeld dat blijft hangen, dat zich geleidelijk ontvouwt en dat mij uitnodigt om eigen gedachten en gevoelens in de open ruimte van het doek te laten meebewegen. Het blijft voor mij een boeiend werk, waar ik vaak naar kijk. Het fluistert soms mijn naam, zacht resonerend en onverklaarbaar.

J.J.v.Verre.

dinsdag 10 maart 2026

Moeder.

 

                                                 Mijn moeders sjaal


plots was de geur uit jouw sjaal verdwenen

die lange tijd mijn herinneringen fris hield

alsof de tijd zijn vingers had gesloten

rond wat ik nooit verliezen wilde


ik drukte de wol tegen mijn gezicht

zocht naar een spoor van jou

maar vond alleen de leegte die achterblijft

wanneer een hart te lang moet missen


toch draag ik jou, moeder

in elke adem die ik onbewust kies

in elke dag die zich ontvouwt

in jouw liefdevolle zachtheid


en toch, soms heel even

wanneer de wind mijn haren verwaait

meen ik je weer te proeven

niet in de stof, maar in mij


J.J.v.Verre

donderdag 5 maart 2026

De taal van verbonden handen.

 

Het fluisteren van verbonden handen in een dans van herstel en overgave. Foto Erwin Olaf, tentoonstelling Stedelijk Museum Amsterdam t/m 6-4-2026.


In deze twee handen ontvouwt zich een ontmoeting die groter is dan het moment zelf. Het is alsof de ziel even zichtbaar wordt in de manier waarop huid, spanning en zachtheid elkaar raken. De ene hand reikt, de andere antwoordt, niet als gebaar van bezit, maar als een belofte van vertrouwen. Er zit een stille choreografie in dit contact: een dans die niet begint bij de fysieke wil, maar bij de innerlijke beweging van twee wezens die elkaar willen verstaan. De vingers lijken te luisteren, te tasten naar een waarheid die niet in woorden past.

In hun naderende aanraking ontstaat een ruimte die bijna heilig aanvoelt, een plek waar kracht en kwetsbaarheid elkaar niet tegenspreken, maar elkaar verheffen. Alsof het universum even door de huid heen ademt en toont dat in dit gebaar een oeroude verbondenheid ontwaakt. Wat mij in deze foto het diepst raakt, is de volgende interpretatie: de fotograaf toont hoe deze twee mensen, midden in een balletuitvoering die discipline en beheersing vraagt, toch een moment vinden waarin puur menszijn doorbreekt. Een moment waarin aanraking geen beweging is, maar betekenis.


J.J.v.Verre.

Kom terug.

 

beschadig me, beschimp me, bespot me, bespuug me, verneder me, veracht me, pijnig me, breek me, steek me, pest me, vertrap me, verwond me, kleineer me, chanteer me, lieg me, bedrieg me, ontwijk me, bezeik me, verleidt me, berijdt me, verbrandt me, verteer me, kruisig me, begraaf me, maar kom terug.


beschadig me, breek me, bespot me,
met de wreedheid van een god die speelt
bespuug me als stormregen op een dorstig veld
verneder me tot ik niets ben dan lucht
maar kom terug

pijnig me, splijt me, steek me met je stilte,
verwond me met je afwezigheid
vertrap me als aarde
die smeekt om jouw voetstap
maar kom terug

bestuif me als asregen,
uit een uitgebluste hemel
verstrooi me als licht,
dat door een prisma treedt
maar kom terug

verwens me tot de vele sterren,
die hun naam zijn vergeten
verduister me als een maan,
die haar glans niet wil verliezen
maar kom terug

verjaag me als echo's,
die te lang hebben gezweefd
laat me trillen onder het gewicht
van jouw onverbiddelijke gemis
maar kom terug

chanteer me met je schaduw,
kleineer me tot een huivering in de nacht
bedrieg me met honing die brandt,
lieg me tot ik dronken ben van jouw illusie
maar kom terug

verleid me, verteer me, brand me tot licht,
verslind me tot vonk
kruisig me in jouw naam, begraaf me in jouw geur
maar, o goddelijke wreedheid, liefste van me
alsjeblieft, kom terug in bed


J.J.v.Verre.